Bağırsak mikrobiyomu, aşılama sonrası bağışıklık tepkilerini etkileyebilir.
Aşılama ve Bağışıklık Tepkileri
Aşılama, enfeksiyon hastalıklarını önlemenin ve halk sağlığını korumanın en önemli araçlarından biridir. Ancak, aşı sonrası bağışıklık tepkileri bireyler arasında büyük farklılıklar göstermektedir. Aynı aşıyı alan birçok kişi, bazıları ateş ve grip benzeri semptomlar yaşarken, diğerleri hiç bir yan etki hissetmemektedir. Bu farklılıkların nedenleri arasında bağırsak mikrobiyomunun rolü olduğu düşünülmektedir.
Mikrobiyom ve Ateş Yanıtı
Max Planck Institute for Biology Tübingen, Georgia State University, Institut Pasteur, French National Institute for Health and Medical Research (Inserm), University of Manitoba, University of California San Diego ve Institute for Tropical Medicine’den araştırmacılar, bağışıklık tepkilerindeki değişkenliğin kaynağının bağırsak mikrobiyomu olabileceğini göstermiştir. İnsan bağırsaklarında bulunan trilyonlarca mikroorganizma, bireyler arasında farklılık göstermekte ve bağışıklık sistemi ile sürekli etkileşim halindedir.
Araştırmanın Yöntemi
Araştırma ekibi, Ruth Ley liderliğinde, 2021 ve 2022 yıllarında SARS-CoV-2 aşısı olan sağlıklı genç yetişkinlerle bir çalışma yürütmüştür. Katılımcılardan dışkı örnekleri alınmış ve bağışıklık ölçümleri için kan örnekleri toplanmıştır. Ayrıca, aşıdan önce ve sonra katılımcılar, ateşlerini düzenli olarak kaydetmiştir.
Mikrobiyom Farklılıkları
Katılımcılar arasında ateş yanıtlarında belirgin farklılıklar gözlemlenmiştir. Daha yüksek ateş yanıtı gösteren bireylerin bağırsağındaki bakteriyel hareketlilik genlerinin daha aktif olduğu saptanmıştır. Bu bireylerde, bakterilerin yüzmesini sağlayan flagellin adı verilen proteinlerin üretimi de artmıştır. Bu proteinler, bağışıklık sistemi tarafından potansiyel tehlike sinyalleri olarak algılanmakta ve iltihaplı bir yanıtı tetiklemektedir.
Deneysel Bulgular
Araştırmacılar, bağırsak mikrobiyomunun bağışıklık tepkisini etkileyip etkilemediğini test etmek için klasik bir deney gerçekleştirmiştir. Katılımcılardan alınan dışkı mikrobiyomları, bağırsak mikroplarından yoksun farelere aktarılmıştır. Bu fareler aşılandığında, yüksek ateş yanıtı gösteren katılımcılardan alınan mikrobiyomları taşıyan farelerin daha fazla iltihap geliştirdiği gözlemlenmiştir.
Diyetin Rolü
Araştırmacılar, bazı mikrobiyomların neden daha fazla flagellin ürettiğini incelemek amacıyla diyet faktörlerini araştırmıştır. Bitki bazlı diyet tüketen katılımcıların aşı sonrası ateş yanıtlarının daha zayıf olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, bazı gıda katkı maddelerinin bağırsak mikropları tarafından flagellin üretimini artırdığı gözlemlenmiştir.
Gelecek Araştırmalar ve Sonuçlar
Bu bulgular, diyetin aşı yanıtlarını etkileyen bir faktör olabileceğini göstermektedir. Kelsey Huus, bu çalışmanın insanların aşı tepkilerindeki bireysel farklılıkları anlamak için yeni fırsatlar sunabileceğini belirtmektedir. Gelecekte, bağırsak mikrobiyomunu hedef alan müdahale çalışmalarının, aşı sonrası yüksek ateş yanıtlarını azaltmayı amaçlayabileceği düşünülmektedir.
